جشنوارهی تئاتر در این بیستو اندی دورهی برگزاری فرازها و فرودهای مختلفی را تجربه کردهاست؛ دبیرهای متفاوتی را بهخود دیدهاست و در نتیجه سیاستهای جدیدی را تجربه كرده است.
جشنوارهی امسال حتی پیش از آغاز اجراها، پرحاشیهترین جشنوارهی تئاتر فجر در میان همهی دورههای قبلی بوده است. به گفتهی حسین پارسایی این حاشیه در تمام جریان هنری کشور بهوجود آمد اما حاشیههای تئاتری در جشنوارهای که معمولا بیوسروصدا برگزار میشود، نمود عینیتری پیدا کرد و دیده شد. از نامه محمد چرمشیر شروع شد و به انصراف گروه پیتروک ختم شد.
شاید در حاشیههای جشنوارهی تئاتر فجر ۲۸ بود که خیلی از ویژگیهای این دوره از جشنواره دیده نشد. از راهاندازی بازار تئاتر ایران که برای نخستین بار در تاریخ برگزاری جشنواره بینالمللی تئاتر فجر برپا شد. این بازار با هدف ایجاد تبادلات فرهنگی، هنری و استفاده بهینه از ظرفیتهای نمایشی کشور جهت معرفی آثارنمایشی به مدیران جشنوارهها، رویدادهای معتبر بینالمللی، تماشاخانهها، تهیه کنندگان، سرمایهگذاران آثار نمایشی و بازاریان بینالمللی در تهران برپا شدهاست.
۴۶ گروه نمایشی که در این بازار شرکت کردهاند، از بنامهای تئاتری ایران هستند. در این لیست میتوان نامهایی چون آتیلا پسیانی، منیژه محامدی، امیر دژاکام و مسعود دلخواه را دید. گرچه بازار تئاتر ایران برای نخستینبار است که برپا میشود و نتیجهگیری و قضاوت در این مورد بسیار زود است اما بازار تئاتر میتواند درهای خوبی را برای گروههای تئاتری و ارتباط آنان با دیگر مراکز تئاتری جهان باز کند. طبیعتا این کار نقاط ضعف و قوتی خواهد داشت اما نقطه شروع خوبی برای ارتباط با گروههای نمایشی است، خصوصا اینکه این گروهها میتوانند بدون واسطه اداری با جاهای مختلف ارتباط بگیرند بدون اینکه در جریان کاغذبازی و روند کند اداری قرار بگیرند.
نگاهی به لیست افرادی که در این بازار شرکت کردهاند یادآور این نکته است که این هنرمندان اغلب در جشنوارههای مختلف تئاتری شرکت کردهاند و به عبارت دیگر ارتباطات لازم را دارند. شاید بتوان گفت در این لیست جای هنرمندان جوان و شهرستانی خالی است که علاوه بر اینکه استعداد دارند و کارهای خوبی هم تولیدکردهاند اما ارتباطات لازم را ندارند و این بازار میتواند به آنان برای ارتباطات بیشتر کمک کند.
اما نکته دیگری که در هیاهوی جشنواره از نظرها ناپدید ماند، اهدای جایزهی مردمی برای نخستین بار به نمایش برگزیدهاست؛ اگرچه این جایزه سالهاست که در جشنوارهی فیلم فجر به بهترین فیلم از نظر مخاطب داده میشود و این جایزه از نظر فیلمسازان، یک امتیاز محسوب میشود؛ بهطوری که آن را در پوستر و تبلیغات تلویزیونی اعلام میکنند.
در جشنوارهی بیست و هشتم تئاتر فجر با دریافت نظرات مخاطبان و تماشاگران آثار جشنواره، به ۲ اثر صحنهای برگزیده توسط مخاطبان، جایزهی مردمی اهدا میشود. در این رقابت تمام آثار صحنهای چه ایرانی و چه خارجی مورد ارزیابی قرار میگیرند. این جایزه مدتها بود که جایش در میان جایزههای جشنواره خالی بود که امسال به جشنواره اضافه شدهاست.
همچنین جایزهی کانون جهانی منتقدان تئاتر هم به این دوره از جشنواره اضافه شدهاست؛ جایزهای که توسط ۳ داور خارجی (رئیس کانون منتقدان جهان از کرهجنوبی، رئیس اسبق و رئیس افتخاری کانون منتقدان جهان و رئیس سایت تخصصی کانون منتقدان جهان از پرتغال) در کنار ۲ منتقد ایرانی به بهترین بازیگر زن و مرد، نمایش، کارگردان، نمایشنامهنویس و طراح صحنه آثار ایرانی در بخشهای چشمانداز و تجربههای نو اهدا میشود. به نوشته سایت جشنواره این برای نخستین بار در تاریخ جشنوارههای بینالمللی تئاتر دنیاست که هیأت داورانی متشکل از اعضای کانون منتقدان جهانی تئاتر به ارزیابی و داوری آثار در جشنواره میپردازند.
اگر سال گذشته چاپ بلیتهای تقلبی باعث شد که درهای سالنهای تئاتری بشکند و کار به اجرای اضافه بکشد امسال با چاپ بلیتهای هولوگرامدار قرار است مشکلاتی از این دست پیش نیاید.
البته نباید فراموش کرد که امسال برای نخستین بار رسانههای معتبری همچون شبکهی تلویزیونی ZDF آلمان، شبکهی تلویزیونی الان امارات، خبرگزاری AP آمریکا، شبکه تلویزیونی رویترز انگلستان، شبکه تلویزیونی روسیاالیوم ، روزنامهی یومیوری ژاپن، تلویزیون MBC عربستان، شبکهی تلویزیونی الجزیره انگلیسی قطر و تلویزیون المنار لبنان به ایران میآیند.
تغییر شیوهی انتخاب آثار بخش بینالملل، اجرای نمایشهای آمریکای لاتین و کشورهای عضو اکو و... از دیگر موارد بیست و هشتمین جشنوارهی بینالمللی تئاتر فجر است که باید دید این تغییرات و اجرای نمایشهای مختلف میتواند حاشیههای این جشنواره را بیرنگ و یا حداقل کمرنگ کند یا نه!
منبع: كتاب نيوز