«کردستان امروز». ارائه سرویس اینترنت در ایران با محدودیت سرعت دسترسی و پهنای باند برای کاربران خانگی همراه است و متاسفانه از زمانی که این محدودیت ها اعمال شده است مسئولین بصورت روشن و واضح دلیل وضع این محدودیتها را بیان نکرده اند. محمد سلیمانی وزیر سابق وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در توضیح این محدودیت، پهنای باند 56 کیلوبیت را برای کاربران خانگی، دانشگاه ها و حتی برای دانلود کتابهای 500 صفحه ای مناسب میداند. این فقط نظر وزیر سابق نبوده و رضا تقی پور نیز چند هفته قبل سرعت 128 کیلوبیت را برای کاربران اینترنت کافی دانست.
با توجه به اظهار نظرهای اشاره شده به نظر می رسد که تنها دلیلی که برای وضع این محدودیت وجود داشته کافی بودن این پهنای باند برای کاربران خانگی از دیدگاه مسئولین است. اگرچه میتوان گفت این سرعت برای خواندن ایمیلها یا صفحات وب کافی است اما همه ما میدانیم که تنها کاربرد اینترنت خواندن ایمیلها،اخبار متنی سایتهای خبری یا کتاب نیست. بروز رسانی سیستم عامل، نرم افزارهای آنتی ویروس و دریافت نسخه جدید نرم افزارهای پرکاربرد بخصوص از آنجا که به امنیت اطلاعات کاربران مرتبط است نیازی مهم است که با توجه به حجم چند ده مگابایتی بسته های بروزرسانی و نسخه های جدید نرم افزارها با سرعت فعلی اینترنت کاربران خانگی اگرچه امکان پذیر است اما میتواند بسیار وقت گیر باشد. در ضمن اینترنت فقط شامل محتوای متنی نیست و امروزه دریافت صدا و ویدئو نیز بخش قابل توجهی از کاربردهای اینترنت است. دریافت تصویر و ویدئو تنها با هدف سرگرمی نیست و حتی در سایتهای آموزشی و علمی نیز با توجه به افزایش سرعت دسترسی به اینترنت برای اغلب کاربران دنیا استفاده از ویدئو بسیار رایج شده است و برای مثال در سایتهای آموزشی مایکروسافت برای توسعه دهندگان در موارد متعددی برای آموزش یک بحث فنی تنها از فیلمهای آموزشی استفاده شده است و تقریبا هر کسی که سرعت 128 کیلوبیت را تجربه کرده است میداند دریافت و مشاهده فیلم در اینترنت با این سرعت کار آسانی نیست.
اما جدا از آنکه اصولاْ سرعت 128 برای کاربران خانگی کافی هست یا خیر ، این سوال مطرح می شود که بالفرض که این سرعت کافی باشد اما آیا این کفایت سرعت دلیلی برای اعمال محدودیت است؟ اینترنت مانند بزرگراهها و خیابانها نیست که سرعت زیاد خطرات جانی و مالی داشته باشد! در واقع مسئولین که نمیتواند با تصور خود مبتنی بر اینکه شهروندان به امکاناتی نیاز ندارند آنرا محدود کنند. با این فرض بعید نیست که مثلا مسئولین با این فرض خود که ده دقیقه مکالمه با تلفن کافی است تماسهای تلفنی را محدود به ده دقیقه کنند.
اگر براستی سرعت 128 کیلوبیت برای کاربران خانگی کافی است که در نهایت کاربران تقاضای سرعت بالاتر را نخواهند داشت و کمتر کسی علاقمند به پرداخت هزینه بیشتر برای سرعتی که به آن نیاز ندارد میباشد ولی تعداد زیادی از کاربران خانگی خواهان سرعت دسترسی بالاتر به اینترنت هستندو این بدان معناست که سرعت 128 کیلوبیت کافی نیست.
اگر هم بحث کنترل و جلوگیری از سو استفاده از اینترنت است که در قوانین کشور و بخصوص قانون جرائم رایانه ای نیز وظیفه مسئولان پالایش محتوای مجرمانه دانسته شده و در واقع کنترل دسترسی کاربران با اعمال محدودیت در سرعت دسترسی رفتاری فراتر از قانون است.
چند روز پیش وزیر ارتباطات در یکی از آخرین اظهار نظرهای خود در این رابطه آمادگی وزارت ارتباطات را برای ارائه پهنای بالاتر برای کاربران خانگی مطرح کرد و آنرا منوط به تصمیم نهادهای فرهنگی خاصی کرد که البته از آنها نام نبرد. به نظر میرسد با توجه به به اظهار آمادگی وزارت ارتباطات به نظر میرسد که دلیل وجود محدودیتها، کفایت سرعت فعلی برای کاربران خانگی نیست و ریشه در مخالفت برخی نهادی فرهنگی دارد. اما چرا نهادهای فرهنگی مخالف افزایش سرعت دسترسی کاربران خانگی هستند؟ تنها دلیلی که به ذهن نگارنده می رسد دسترسی به صوت و تصویر(مانند رادیوهای اینترنتی یا سایتهای به اشتراک گذاری ویدئو) است، اما اعمال محدودیت سرعت با اهداف فرهنگی شبیه آن است که برق مشترکان خانگی را برای جلوگیری از تماشای ماهواره قطع کنیم! اگر براستی چنین عملی شیوه مناسبی برای مبارزه با ماهواره است اعمال محدودیت در سرعت نیز شیوه قابل قبولی برای کنترل دسترسی کاربران خانگی خواهد بود. همچنین با توجه به پالایش و فیلتر شدن بسیاری از سایتهای به اشتراک گذاری فیلم دیگر اعمال محدودیت در سرعت دسترسی به کاربران جلوگیری از حق دسترسی آنها به فیلمهای آموزشی و محتوای مجاز و همچنین سخت کردن بروز رسانی نرم افزارها و در نتیجه ایجاد مشکلات امنیتی برای کاربران است.
* علیرضا شیرازی، مدیر سرویس بلاگفا
منبع: وبلاگ علیرضا شیرازی